Τετάρτη, 23 Μαρτίου 2016 17:28

Κατηγορίες παιχνιδιού

Αφιέρωμα στο Παιχνίδι

 

Μέρος 3ο

 

Κατηγορίες Παιχνιδιού

 

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής περιόρισε το παιχνίδι των παιδιών σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Η έννοια του «παίζειν» ταυτίζεται συχνότερα με το μοναχικό ή toys2συλλογικό παιχνίδι, με αντικείμενα που παράγονται από πολυεθνικούς κολοσσούς και απευθύνονται σε μια παγκόσμια αγορά παιδιών (Γκουγκουλή & Καρακατσάνη, 2008:23). Τα ομαδικά παιχνίδια αντικαταστάθηκαν απ’ τα ηλεκτρονικά ή τα παιχνίδια αθύρματα ενώ ο συμπαίκτης από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ταυτόχρονα, η έλλειψη ελεύθερου χρόνου για παιχνίδι, κυρίως μετά την είσοδο των παιδιών στη δημοτική εκπαίδευση, στερεί από αυτά τα βασικά οφέλη του παιχνιδιού. Η αλλαγή στις μορφές του παιχνιδιού και στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά παίζουν ταυτίζεται σίγουρα με την προσπάθεια της σύγχρονης κοινωνίας να επενδύσει εκπαιδευτικά στα παιδιά, στερώντας τους την πιο πολύτιμη γι’ αυτά δραστηριότητα του παιχνιδιού

Πέρα από την εξάρτηση που δημιουργούν αυτού του τύπου τα παιχνίδια, εξάρτηση που διαφέρει κατά πολύ από το ελεύθερο πνεύμα των παραδοσιακών παιχνιδιών, τονίζουμε και τον κίνδυνο των βασικών παρορμήσεων που καλλιεργούν στα παιδιά, κυρίως για την εφηβική και μεταεφηβική περίοδο ανάπτυξης, με αναμφισβήτητο τον αρνητικό αντίκτυπο για τις μελλοντικές ζωές τους (επιθετικότητα, σεξουαλικότητα, κατοχή, κυριαρχία, παθητικότητα). Η σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία περισσότερο από κάθε εποχή φαίνεται να έχει ανάγκη από επιστροφή στο αυθεντικό, παραδοσιακό παιχνίδι για τη δημιουργία μελλοντικών ελεύθερων και δημοκρατικών πολιτών.

Κατηγορίες Παιχνιδιού

Υπάρχουν εξι κατηγορίες παιχνιδιού που αντιστοιχούν βήμα προς βήμα με τη φυσιολογική εξέλιξη του παιδιού. Οι κατηγορίες αυτές είναι:

  1. Ενεργητικό παιχνίδι
  2. Διερευνητικό παιχνίδι
  3. Μιμητικό παιχνίδι
  4. Δημιουργικό παιχνίδι
  5. Φανταστικό παιχνίδι
  6. Παιχνίδι με κανόνες

1 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

toys1

Αυτό προυποθέτει έλεγχου του κεφαλιού, του κορμού και των άκρων του μικρού παιδιού στο να κάθεται, να μπουσουλάει, να στέκεται , να πηδάει, να σκαρφαλώνει, να τρέχει, καθώς και να πετάει και να πιάνει αντικείμενα κτλ. Έχει μεγάλη σημασία γιατί βοηθάει στη σωματική εξέλιξη του παιδιού. Απαραίτητη προυπόθεση αυτού του παιχνιδιού είναι η δυνατότητα να αναπτυχθεί η κινητική δραστηριότητα που προυποθέτει την ύπαρξη χώρου με φυσικά, αν είναι δυνατόν εμπόδια που χρειάζεται να υπερπηδηθούν από το παιδί.

 

2. ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

 

toys3Αρχίζει περίπου στην ηλικία των 3 μηνών με παιχνίδι των δαχτύλων. Αυτό προϋποθέτει την ανάλογη ωρίμανση του νευρικού συστήματος για συντονισμό των κινήσεων και συγχρονισμό ματιού με τις κινήσεις των χεριών. Προυποθέτει επίσης ανάλογη ωρίμανση των αισθητηρίων, για να ακούει το παιδί και να διακρίνει ήχους, να διακρίνει την υφή των αντικειμένων και να αρχίσει να μαθαίνει τις διαστάσεις του χώρου και του χρόνου. Υλικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί είναι τα απλά καθημερινά αντικείμενα που χρησιμοποιούνται για οικιακή χρήση ή παραδοσιακά παιχνίδια όπως κουδουνίστρες, μαλακές μπάλες, παιχνίδια που τα πιάνει και παιχνίδια που κάνουν ήχους. Μέσα από αυτό το παιχνίδι το παιδί συνέχεια προσθέτει στη γνώση του διερευνώντας τον κόσμο γύρω του. Στην αρχή με το στόμα του, μετά με το να πιάνει και να ψηλαφεί ή και να κομματιάζει τα παιχνίδια του αργότερα να δεί τι έχουν μέσα, να γυρνάει τις βρύσες, να ανακατώνει τα πράγματα και να ενθουσιάζεται με κάθε νέα του ανακάλυψη σαν να ήταν ένας μεγάλος επιστήμονας. Το βρέφος που είναι στον ένα χρόνο επαναλαμβάνει συνέχεια παίζοντας με τους ήχους που ακούει, που αργότερα θα γίνουν λέξεις και λόγος.

 

3. ΜΙΜΗΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Αυτό αρχίζει στους 7-10 μήνες και μπορεί να συνεχιστεί στην υπόλοιπη ζωή. Προυποθέτει ότι το παιδί έχει μια ικανότητα για τον κινητικό έλεγχο του σώματος του,toys5 το χειρισμό αντικειμένων, την οργάνωση και την ερμηνέια αισθητικών και αισθητηριακών εμπειριών. Παράλληλα την ικανότητα να αντιλαμβάνεται το λόγο ή τουλάχιστον τους λεκτικούς ήχους των γονιών του. Το μιμητικό παιχνίδι είναι απαραίτητο, γιατί μέσα από αυτό το παιδί μαθαίνει σιγά σιγά να εκτελεί δραστηριότητες που είναι πολύ χρήσιμες για το ίδιο. Ακόμα το βοηθάει να αντιληφθεί ότι οι ενήλικοι έχουν διαφορετικούς ρόλους από αυτό , τους οποιους μια μέρα θα αναπτύξει και το ίδιο. Είναι δηλαδή ένας τρόπος μέσα από το οποίο το παιδί αρχίζει να ταυτοποιεί με τους σημαντικούς ενηλίκους στη ζωή του. Ακόμα ένας τρόπος μέσα από τον οποίο μπορεί να εκφράσει διάφορα συναισθήματα του. Για παράδειγμα όλα τα παιδιά γύρω στα 4-5 παίζουν μαμάδες και μπαμπάδες ή το παιδί που γυρναεί από τον οδοντίατρο και επαναλαμβάνει στα παιχνίδια του όσα επιθετικά πραγματα του έκανε ο οδοντίατρος.

 

4. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Αυτό μπορεί να αρχίσει πολύ νωρίς, γύρω στους 18-20 μήνες με το απλό χτίσιμο με ξύλινους κύβους, το οποίο προυποθέτει ανάλογη κινητική και αισθητική ωρίμανση μαζί με την αυξανόμενη νοητική ικανότητα να χρησιμοποιεί εμπειρίες που έχει αποκτήσει. Αυτός ο τύπος του παιχνιδιού είναι συνέχεια του πρώιμου διερευνητικού παιχνιδιού, αλλά προυποθέτει και ικανότητα να συνδυάζει μίμηση μαζί με τη γνώση και προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Είναι αυτή η ηλικία που μπορούμε να αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε τα διάφορα εκπαιδευτικά παιχνιδια.

 

5. ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Αυτό αρχίζει γύρω στα 2 χρόνια και αναπτύσσεται στα επόμενα χρόνια. Το φανταστικό παιχνίδι προυποθέτει ανάπτυξη των προηγούμενων κατηγοριών παιχνιδιού και ιδίως του μιμητικού παιχνιδιού. Το φανταστικό παιχνίδι δίνει στο παιδί την ευκαιρία να παίξει γεγονότα της ζωής του, ελευθερώνοντας τα από καταπιέσεις, δυσάρεστες καταστάσεις και εμπειρίες και βοηθώντας το ανταποκριθεί πιο εύκολα στον απειλητικό κόσμο των μεγάλων. Το βοηθάει να αποκτήσει μια ψυχική ισορροπία, προσφέροντάς του τη δυνατότητα να εξωτερικεύσει με τη συμπεριφορά του τις τάσεις που έχει για προστασία, δύναμη, επιθετικότητα, τρυφερότητα και καταστροφή.

Το φανταστικό παιχνίδι εξαρτάται πολύ από τις ικανότητες του παιδιού να εκφράσει τις ιδέες του με ένα συμβολικό τρόπο. Επομένως η αυθόρμητη παραγωγή του μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολύ συχνά για διαγνωστικούς σκοπούς από ψυχολογους, παιδαγωγούς, παιδοψυχιάτρους γιατί πολύ συχνά τα παιδιά προβάλλουν τα συναισθήματα τους μέσα από το παιχνίδι

 

6. ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΚΑΝΟΝΕΣ

Αυτός ο τύπος παιχνιδιού προυποθέτει σημαντική ανάπτυξη των ικανότητων του παιδιού μαζί με κατάκτηση όλων των προηγούμενων τύπων παιχνιδιού. Επίσης προυποθέτει ανάλογη ωριμότητα του παιδιού για να μπορεί να δεχτεί τους κανόνες του παιχνιδιού, όπως στο μοίρασμα, στο να περιμένει τη σειρά του, στο να αναβάλλει την ικανοποίηση των επιθυμιών του, στο να μαθαίνει να χάνει. Το παιχνίδι με κανόνες αρχίζει γύρω στα 4 χρόνια, εποχή που τα παιδιά αρχίζουν να μαθαίνουν να μπαίνουν σε ομάδες. Ομαδικά παιχνίδια στα οποία ο παράγων της ανταγωνιστικότητας είναι σημαντικός και στα οποία υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες είναι χαρακτηριστικό για μεγαλύτερες ηλικίες ή και ενηλίκους.

 

ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Είναι πολύ σημαντικό να παρέχεται κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ασφάλεια και να συνδυάζεται με περιπέτεια. Τα παιχνίδια πρέπει να είναι κατασκευασμένα έτσι που το παιδί να μπορεί να τα βάζει στο στόμα του (εδώ έχει σημασία οι μπογιές να μην είναι τοξικές ή οι επιφάνειες του παιχνιδιού να είναι κατάλληλες). Επίσης να μπορούν τα παιδιά να τα κρατάνε, να παίζουν, να μην μπορούν να τα καταπιούν. Ακόμα σημαντικό είναι να είναι δυνατόν να πλένονται τα παιχνίδια και το σπουδαιότερο να μη σπάνε. Για παιχνίδι έξω από το σπίτι έχει μεγάλη σημασία τα διάφορα όργανα να είναι ασφαλή και να υπάρχει ανάλογη επίβλεψη.

 

ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΝΗΛΙΚΟΥ ΣΤΗ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΠΑΙΞΕΙ

toys4Ο ρόλος του ενηλίκου που έχει αντιληφθεί τη σπουδαιότητα του παιχνιδιού για την ανάπτυξη του παιδιού θα είναι εποικοδομητικός αν

  1. Δεχτεί ότι το παιδί ευχαριστιέται να κινείται από παιχνίδι σε παιχνίδι, αφιερώνοντας λίγο χρόνο κάθε φορά
  2. Δεν υποχρεώνει το παιδί να τελειώσει αυτό που άρχισε, μιάς και συχνά η διαδικασία έχει για αυτό μεγαλύτερη αξία από το αποτέλεσμα
  3. Ανεχθεί χωρίς να βαρυγκομήσει τη φασαρία που κάνει το παιδί παίζοντας
  4. Υπερνικήσει την επιθυμία του για ρεαλισμό την ώρα του παιχνιδιού και αφήσει το παιδί να χρησιμοποιήσει τη φαντασία του χωρίς κριτική
  5. Αφήσει το παιδί να είναι αυθόρμητο στο παιχνίδι, χωρίς οδηγίες και κανόνες
  6. Δεν επεμβαίνει από φόβο ότι το παιδί είναι άρρωστο, όταν το παιδί παίζει ήσυχα και σκεφτικά ή ονειροπολώντας
  7. Παίζει μαζί του σαν ίσος προς ίσο όσο γίνεται, χωρίς να παίζει παθητικό αντίπαλο που δίνει στο παιδί την ευκαιρία να κερδίζει πάντα γλιτώνοντας έτσι το γονέα από τα ξεσπάσματα θυμού
  8. Μιλάει κανονικά όταν παίζει μαζί του χωρίς να μιμείται ότι είναι παιδί, εφόσον ο ενήλικος είναι το πρότυπο για το παιδί
  9. Δεν το επαινεί διαρκώς, γιατί αυτό σε τελική ανάλυση καλλιεργεί την εξάρτηση.
  10. Δεν ντρέπεται επειδή νομίζει ότι παίζοντας με τον τρόπο που ζητάει το παιδί, χάνει το κύρος του γίνεται ανόητος.

Συχνά ακούει κανείς γονείς που λένε «το παιδί μας έχει ένα δωμάτιο παιχνίδια, αλλά δεν παίζει.Εκείνο που έχει τεράστια σημασία είναι να αντιληφθούν οι γονείς ότι το παιδί θέλει και χρειάζεται ένα σύντροφο στο παιχνίδι τους. Πρέπει δηλαδή και οι ίδιοι να γονατίσουν κάτω και να παίξουν και να το κάνουν αυτό ευχάριστα και όχι σαν ένα είδος αγγαρείας.

Κατηγορία Ψυχολογία

Αφιερωμα στο παιχνίδι

 

Μέρος 2ο

 

Κατάλληλα παιχνίδια για την κάθε ηλικία του παιδιού σας.

 

Η Ψυχαναλυτική θεωρία με κυριότερο εκπρόσωπο τον S. Freud, πρεσβεύει ότι το παιδί απεγκλωβίζεται, μέσω του παιχνιδιού από τις απογοητεύσεις και στερήσεις και ξεπερνά τις δύσκολες καταστάσεις και τραυματικές του εμπειρίες.

  1.  Στο ίδιο πνεύμα κινείται και ο Erikson (1977) που μέσω της ολιστικής θεώρησής του για το παιχνίδι, υποστηρίζει ότι, πέρα από τη συμβολή του για την κάθαρση από τις τραυματικές εμπειρίες, το παιχνίδι εκπληρώνει και τις επιθυμίες των παιδιών, προσφέροντάς τους μία αίσθηση ελπίδας για το μέλλον του ανθρώπινου είδους και για την ανάπτυξη της προσωπικής τους ταυτότητας (όπ. αναφ. στο Cattanach, 2003: 32
  2.  Η σημασία του παιχνιδιού για τη σωματική, πνευματική και ψυχική καλλιέργεια των νέων κυρίως ανθρώπων είχε επισημανθεί και μελετηθεί ιδιαίτερα στην Αρχαία Ελλάδα. Ο ίδιος ο Πλάτωνας, ωσάν να ήταν σύγχρονος παιδαγωγός, τονίζει την εκπαιδευτική διάσταση του παιχνιδιού και προτρέπει τους γονείς να αφήνουν τα παιδιά τους να παίζουν αφού έτσι προετοιμάζονται καλύτερα οι αυριανοί πολίτες (Γκουγκουλή & Καρακατσάνη, 2008: 14). Η αρχαία ελληνική γραμματεία αλλά και τα αρχαία ελληνικά σχήματα λόγου, το θέατρο, η φιλοσοφία, η ποίηση, ακόμα και η ιατρική αναφέρονται συχνά στην έννοια του παιχνιδιού. Αξιοσημείωτη είναι η περίφημη αλληγορική ρήση του Ηράκλειτου «Αιών παις έστι παίζων, πεσσεύων, παιδός η βασιληίη», που σημαίνει ότι ο χρόνος είναι ένα παιδί που παίζει με πεσσούς

Το παιχνίδι αρχίζει αυθόρμητα από τη βρεφική ηλικία και υπάρχει ομοφωνία ότι η ανάπτυξη του εξαρτάται πολύ από την ενθάρρυνση και την παρουσία των ενηλίκων. Το μικρό παιδί μεγαλώνοντας χρησιμοποιεί τη φαντασία του και μπορεί να παίξει με οτιδήποτε – μεγάλη όμως σημασία έχει και το τι εμείς μπορούμε να προσφέρουμε στο παιδί τόσο από άποψη υλικού και παιχνιδιών , όσο και από ανθρώπινη παρουσία.

 

0-1  έτους

games5Το μωρό μέσα στον πρώτο χρόνο της ζωής του αναπτύσσει τις αισθήσεις του και αρχίζει να αντιλαμβάνεται και να εξερευνά το περιβάλλον γύρω του μέσω της όρασης, της ακοής, της γεύσης, της αφής και της κίνησης. Γύρω τους 6 μήνες αποκτά και κινητική σκοπιμότητα και ελέγχει καλά τον κορμό ώστε να μπουσουλήσει στο χώρο. Σύμφωνα με τονPiaget, ευρισκόμενο στο «αισθητικοκινητικό στάδιο»,

{προχωράει από την ανακλαστική δραστηριότητα και την έλλειψη διαφοροποίησης, αρχικά στο συντονισμό χεριού-στόματος και στην ηλικία των 4 μηνών στον συντονισμό χεριού-ματιού και την επανάληψη ασυνήθιστων γεγονότων, για να φτάσει από τους μήνες στη μονιμότητα του αντικειμένου.} Σε αυτή την ηλικία λοιπόν η αναπτυξιακή διαδικασία προχωρεί από την «αντανακλαστική δραστηριότητα» στην «αναπαράσταση» και τις «αισθητικοκινητικές λύσεις» στα προβλήματα.Ενεργοποιούνται οι πρώτες αρέσκειες και απαρέσκειες στο παιδί και το συναίσθημα επενδύεται στον εαυτό του.

ΚατάErickson, το βρέφος προχωράει στην «θεμελιώδη εμπιστοσύνη» (μαθαίνει να εμπιστεύεται άλλους για να φροντίζουν τις βασικές ανάγκες του.Αν αυτοί που τα φροντίζουν αρνούνται ή είναι ασυνεπείς στη φροντίδα τους, το βρέφος μπορεί να δει τον κόσμο ως ένα επικίνδυνο μέρος γεμάτο αναξιόπιστους ανθρώπους. Η μητέρα ή η πρώτη τροφός είναι ο κοινωνικός παράγοντας κλειδί).Κατά το παιχνίδι λοιπόν, εμφανίζεται πολύ ισχυρή σχέση όταν το βρέφος παίζει κύρια με τους γονείς.

Το παιχνίδι σε αυτή την ηλικία δίνει εμπειρίες διασκέδασης και αναδημιουργίας μέσω των οποίων το παιδί αναπτύσσει την εικόνα σώματος και το σχήμα σώματος. Καλλιεργούνται δεξιότητες αισθητηριακής ολοκλήρωσης και κίνησης, και τα δεδομένα των αισθητηριακών χαρακτηριστικών των αντικειμένων και των πρώτων δραστηριοτήτων ανθρώπων και αντικειμένων. Για την ηλικία αυτή, επιλέξτε ελαφρά παιχνίδια με ζωντανά χρώματα που έλκουν το βλέμμα, την ακοή και την αφή του παιδιού.

Είδη παιχνιδιού γι’αυτή την ηλικία:

-Βιβλία από ύφασμα, πλαστικό ή χαρτόνι, με μεγάλες εικόνες και σχέδια σε έντονες αντιθέσεις

-Δοχεία και κύπελλα

-Άθραυστοι καθρέφτες στερεωμένοι

-Μεγάλα ξύλινα ή πλαστικά κομμάτια

-Κουδουνίστρες

-Μαλακά ζωάκια, κούκλες ή μπάλες, που να πλένονται

-Φωτεινά, κινούμενα αντικείμενα στην κούνια, τα οποία όμως δε φτάνει το μωρό

-Κρεμαστά κρεβατιού με φως, περιστροφή και μελωδίεςτα οποία δεν φτάνει όμως το μωρό

-Μαλακά ζωάκια και μεγάλες κούκλες

-Μαλακές μπάλες και υφασμάτινοι μεγάλοι κύβοι

-Μουσικά κουτιά και μουσικά παιχνίδια

-Παιχνίδια που επιπλέουν στο μπάνιο

-Παιχνίδια μαλακά, υφασμάτινα με έντονα χρώματα και σχήματα που εκπέμπουν ήχους

-Παιχνίδια που μπορεί να στοιβάξει, σε διαφορετικά σχήματα, χρώματα και μεγέθη

-Παιχνίδια που όταν το μωρό τα πιέζει βγάζουν ήχο

-Παιχνίδια με το σώμα του παιδιού

-Καθημερινά αντικείμενα διαφορετικών υφών

-Αντικείμενα καθημερινής χρήσης

1-2 ετών

Το μωρό μέσα στον δεύτερο χρόνο της ζωής τουβρίσκεται συνεχώς σε δράση, γίνεται πιο απαιτητικό και κινητικό, ενώ στους 18 μήνες χαρακτηρίζεται από μια διαρκή κίνηση. Το μωρό πια έχει καταφέρει να μετακινείται στο χώρο περπατώντας και έχει γίνει μία «κοινωνική πεταλούδα».Σύμφωνα με τονPiaget, ευρισκόμενο ακόμα στο «αισθητικοκινητικό στάδιο», προχωρά στο πρώτο 6μηνο του δεύτερου χρόνου στον «πειραματισμό» (ακολουθεί διαδοχικές μετατοπίσεις) και στο δεύτερο 6μηνο στην «εσωτερική αναπαράσταση» (εμφανίζονται νέα μέσα από τους νοητικούς συνδυασμούς).

games7ΚατάErickson, προχωράει στην πρώτη «αυτονομία» κύρια της σίτισης και της μετακίνησης.Η αποτυχία να επιτευχθεί αυτή η ανεξαρτησία μπορεί να ωθήσει το παιδί να αμφιβάλλει για τις δυνατότητές του και να αισθανθεί ντροπή. Οι γονείς είναι οι κοινωνικοί παράγοντες κλειδί.Κατά το παιχνίδι εξακολουθεί να υπάρχει πολύ ισχυρή σχέση όταν το μωρό παίζει κύρια με τους γονείς του.

Το παιχνίδι και σε αυτή την ηλικία εξακολουθεί να δίνει εμπειρίες διασκέδασης και αναδημιουργίας μέσω των οποίων το παιδί αναπτύσσει ακόμα περισσότερο την εικόνα σώματος και το σχήμα σώματος

Τα παιχνίδια γι’ αυτή την ηλικιακή ομάδα θα πρέπει να είναι ασφαλή και ικανά να αντέξουν την περιέργεια του μωρού χωρίς να διαλυθούν.

Είδη παιχνιδιού γι’αυτή την ηλικία:

-Απλά παζλ με μεγάλα κομμάτια

-Βιβλία από ύφασμα, πλαστικό ή χαρτόνι, με μεγάλες εικόνες και σχέδια σε έντονες αντιθέσεις

-Μεγάλο κουτί διαφόρων παιχνιδιών

-Κομμάτια (πχ κυπελλάκια) που μπαίνουν το ένα μέσα στο άλλο

-Κουτιά με αντικείμενα που γεμίζει και αδειάζει

-Παιχνίδια που τα παιδιά σπρώχνουν και τραβούν (όχι με μακριά κορδόνια) με ρόδες

-Κούκλες όλων των μεγεθών γερής κατασκευής

-Κύβοι που τους τοποθετεί στο κατάλληλο άνοιγμα κουτιού (formbox)

-Μεγάλα μολύβια και χαρτιά για να μουτζουρώνει

-Μουσικά παιχνίδια και μουσικές πλατφόρμες

-Παιχνίδια με κουμπάκια ή πλήκτρα (αίτιο-αποτέλεσμα)

-Παιδικά αυτοκίνητα και φορτηγά

-Παιχνίδια για να σκάβει (ξύλινο ή πλαστικό κουβαδάκι, φτυάρι, τσουγκράνα)

-Παιχνίδια που εφαρμόζουν και μπαίνουν το ένα μέσα στο άλλο

-Παιχνίδια που σχηματίζουν στοίβες

-Παιχνίδια – τηλέφωνα (χωρίς καλώδια)

-Πάνινα ζωάκια

-Παιχνίδια με το σώμα του παιδιού

-Καθημερινά αντικείμενα διαφορετικών υφών

-Αντικείμενα καθημερινής χρήσης

2-3 ετών

Τον τρίτο χρόνο χαρακτηριστικό της δραστηριότητας του παιδιού είναι η «διπλή (συμβολική) σκέψη», η ταχύτατη ανάπτυξη της ομιλίας και η δημιουργία.Τώρα πια μιμείται τις δραστηριότητες των ενηλίκων και των άλλων παιδιών και κάνει παιχνίδια ρόλων με κούκλες, ζωάκια και ανθρώπους υποδυόμενο πραγματικές καταστάσεις που του είναι γνώριμες.Σύμφωνα με τονPiaget, έχει εισέλθει πια σε επόμενο στάδιο ανάπτυξης (το «αισθητικοκινητικό» ανήκει πια στο παρελθόν), το «προεννοιολογικό» (προ-λογική σκέψη και λύσεις προβλημάτων) που θα κρατήσει για τα επόμενα 5 έτη του.

ΚατάErickson, προχωράει το παιδί στην «αυτονομία» κύρια του ντυσίματος και της υγιεινής τους.Η αποτυχία να επιτευχθεί αυτή η ανεξαρτησία μπορεί να ωθήσει το παιδί να αμφιβάλλει για τις δυνατότητές του και να αισθανθεί ντροπή. Οι γονείς είναι οι κοινωνικοί παράγοντες κλειδί. Κατά το παιχνίδι, αρχίζει το παιχνίδι με συνομηλίκους με παράλληλη μίμηση και αναπτύσσεται μέσω συνεργατικών δράσεων.

Τα παιχνίδια γι’ αυτή την ηλικιακή ομάδα μπορούν να είναι δημιουργικά ή να μιμούνται τις δραστηριότητες των γονιών και των μεγαλύτερων παιδιών.Σχετίζονται και με την ανάπτυξη της γλώσσας. Μέσα από το παιχνίδι και τις διασκεδαστικές εμπειρίες το παιδί φορμάρει, αξιολογεί, κατηγοριοποιεί και ξεκαθαρίζει τις ιδέες, τα συναισθήματα και τις σύνθετες δράσεις. Το παιδί δίνει σημασία στα αντικείμενα, ανάλογα με την ικανότητα του να συμβολίζει, να ελέγχει, να αλλάζει και να επικυριαρχεί.

Είδη παιχνιδιού γι’αυτή την ηλικία:

 

-Απλά παζλ με μεγάλα κομμάτια (3-4 κομματιών)

-Βιβλία με σύντομα παραμύθια και εικόνες δράσης

-Μαυροπίνακας και κιμωλία ή πίνακας λευκός με μαρκαδόρους

-Τουβλάκια, κυβάκια, μεγάλαLego, πρώτο οικοδομικό υλικό

-Ξύλινα παζλ ενσφηνωμάτων ανθρώπινης φιγούρας

-Ενσφηνώματα με σφυράκια

-Εκπαιδευτικά τραπεζάκια, που το παιδί μαθαίνει λέξεις, χρώματα, κ.ά.

-Καροτσάκια

-Κουκλόσπιτο, κούκλες-μαριονέτες

-Φάρμες με ζωάκια

-Λούτρινα κουκλάκια και ζωάκια

-Μουσικά όργανα με φωτάκια και ήχους

-Μπάλα για να κλωτσάει, πιάνει και πετάει αδρά

-Παιδικά κουζινικά σκεύη παιχνίδια

-Παιχνίδια εξωτερικού χώρου: κουτί με άμμο, σπιτάκι, κουβαδάκια και φτυάρια

-Παιχνίδια-μεταφορικά μέσα για να ανεβαίνει πάνω

-Πηλός, πλαστελίνη

-Μπογιές, μη τοξικές δαχτυλομπογιές

-Κασετόφωνο ή μαγνητόφωνο

-Ρούχα μεταμφίεσης

-Εξαρτήματα αδρής κίνησης (παιδική χαρά κλπ)

-Υλικά για φανταστικό και προβολικό παιχνίδι (play mobileκλπ)

3-5 ετών

 

Στην ηλικία από 3 έως 5 ετών το παιδί εντάσσεται στον Παιδικό Σταθμό και το Προνήπιο, αφού έχει αναπτύξει τον κινητικό του έλεγχο και ταυτόχρονα, με την ανάπτυξη της θεωρίας του νου games3σταδιακά (περίπου στην ηλικία των 4 ετών) και της κεντρικής συνοχής, προχωρά σε καλύτερη εκτελεστική λειτουργικότητα τόσο συνεργασίας με άλλα παιδιά, όσο και οργανωμένων παιχνιδιών και πρώτων αθλημάτων.

Σύμφωνα με τονPiaget, συνεχίζει να βρίσκεται στο «προεννοιολογικό στάδιο» (προ-λογική σκέψη και λύσεις προβλημάτων) που θα κρατήσει και για τα επόμενα 2 έτη του. Κατά Erickson, το παιδί προχωράει στην«πρωτοβουλία». Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία προσπαθούν να ενεργούν σαν μεγάλοι, δεχόμενοι ευθύνες που ξεπερνούν την ικανότητά τους να τις χειριστούν. Μερικές φορές υιοθετούν στόχους ή αναλαμβάνουν δραστηριότητες που συγκρούονται με αυτές των γονιών τους και των άλλων μελών της οικογενείας και αυτές οι συγκρούσεις μπορεί να τα κάνουν να αισθάνονται ένοχα. Η επιτυχής επίλυση αυτής της κρίσης απαιτεί μια ισορροπία: το παιδί πρέπει να διατηρήσει μια αίσθηση πρωτοβουλίας κι ωστόσο να μάθει να μην προσκρούει στα δικαιώματα, προνόμια ή τους στόχους των άλλων. Η οικογένεια είναι ο κοινωνικός παράγοντας κλειδί.

.Τώρα όμως το παιχνίδι ξεκινά να σχετίζεται με ομάδα συνομηλίκων σε αυξανόμενο περιβάλλον συναγωνισμού (σχολικό πλαίσιο, παιδική χαρά) -Απλά παζλ με 5-6 κομμάτια

Είδη παιχνιδιού γι’αυτή την ηλικία:

-Βιβλία για αφήγηση ιστοριών(σύντομες ιστορίες ή ιστορίες δράσης)

-Μαυροπίνακας και κιμωλία ή πίνακας λευκός με μαρκαδόρους

-Τουβλάκια, κυβάκια, οικοδομικό υλικό

-Παιδικά εργαλεία (κατσαβιδάκια, λαβίδες, μαχαιράκια, σφυράκια κλπ)

-Εκπαιδευτικά τραπεζάκια, που το παιδί μαθαίνει λέξεις, χρώματα, σχήματα, μεγέθη κ.ά.

-Καροτσάκια

-Κουκλόσπιτο, κούκλες-μαριονέτες

-Μπάλα για να κλωτσάει, πιάνει και πετάει

-Παιχνίδι στόχου (bowling,dartsμεVelcroκλπ)

-Παιδικά κουζινικά σκεύη παιχνίδια

-Παιχνίδια εξωτερικού χώρου: κουτί με άμμο, σπιτάκι, κουβαδάκια και φτυάρια

-Παιχνίδια – μεταφορικά μέσα

-Πηλός, πλαστελίνη

-Μπογιές, μη τοξικές δαχτυλομπογιές

-Κασετόφωνο ή μαγνητόφωνο

-Ρούχα μεταμφίεσης

-Τρίτροχο ποδήλατο

-Τραμπολίνο

-Επιτραπέζια που δεν απαιτούν ανάγνωση

-Χειροτεχνίες (να κόβει και να κολλάει) και ζωγραφική (πινέλα, κιμωλία, ξυλομπογιές, μαρκαδόρους)

-Αντικείμενα εικαστικά (καβαλέτα, σετ ζωγραφικής κλπ)

-Βιβλία βαψίματος

-Παιχνίδια μνήμης

-Πολύπλοκα κατασκευαστικά παιχνίδια (Lego, τουβλάκια, σε πρότυπο κλπ)

-Υλικά δραματοποίησης

-Ψαρέματα

-Δραστηριότητες νοικοκυριού όπως μαγείρεμα, σιγύρισμα, κηπουρική, περιποίηση ζώου

-Εξαρτήματα αδρής κίνησης (παιδική χαρά κλπ)

-Υλικά πιο σύνθετα για φανταστικό και προβολικό παιχνίδι (play mobileμε σπιτάκια κλπ)

5-10 ετών

Ένα μεγάλο ηλικιακό ταξίδι είναι επίσης αυτό που θα γίνει από την ηλικία 5-10 ετών. Ένα ταξίδι που διαρκεί από το Νηπιαγωγείο μέχρι και την εδραίωση σύνθετων μαθησιακών απαιτήσεων Δ΄ Δημοτικού, Σε αυτές τις ηλικίες το παιδί αναπτύσσει σε μεγάλο βαθμό δεξιότητες, κλίσεις και ενδιαφέροντα, γι’ αυτό και οι γονείς καλό είναι να επιλέγουν τα παιχνίδια βάσει αυτών.Σύμφωνα με τονPiaget, ολοκληρώνεται το « προεννοιολογικό στάδιο» (προ-λογική σκέψη και λύσεις προβλημάτων) όπου ακόμα πιο σύνθετα προβλήματα λύνονται μέσω της αναπαράστασης και της γλώσσας η οποία εξακολουθεί μαζί με τη σκέψη είναι ακόμα εγωκεντρικές και το παιδί μεταβιβάζεται στο «στάδιο συγκεκριμένων λειτουργιών».. Δεν μπορεί όμως ακόμη το παιδί να λύνει πολύπλοκα λεκτικά και υποθετικά προβλήματα.

Κατά Erickson, το παιδί προχωράει στην«εργατικότητα». Κατά την περίοδο αυτή το παιδί συγκρίνει τον εαυτό του με τους ομοίους του. Τα παιδιά μαθαίνουν σημαντικές κοινωνικές και ακαδημαϊκές δεξιότητες. Αν είναι εργατικά, αποκτούν κοινωνικές και ακαδημαϊκές ικανότητες και νιώθουν αυτό-επιβεβαίωση. Αποτυχία στην απόκτηση αυτών των σημαντικών ιδιοτήτων οδηγεί σε αισθήματα κατωτερότητας. Σημαντικοί κοινωνικοί παράγοντες είναι οι δάσκαλοι και οι όμοιοί τους.

 

. Έτσι τώρα πια το παιχνίδι σχετίζεται με ομάδα συνομηλίκων σε αυξανόμενο περιβάλλον συναγωνισμού. Η επικύρωση από τους συνομηλίκους γίνεται μέσω του αποτελέσματος του παιχνιδιού.Οι γονείς βοηθούν και επικυρώνουν όταν λείπουν οι συνομήλικοι.

Είδη παιχνιδιού γι’αυτή την ηλικία:

-Αθλητικός εξοπλισμός (μπάσκετ, τέρματα κλπ)

-Ψαλίδια με αμβλυμμένες άκρες, σετ ραπτικής

-Πατίνια με προστατευτικό εξοπλισμό

-Σχοινάκι

-Ποδήλατα

-Επιτραπέζια παιχνίδια

-Κουκλοθέατρο, μαριονέτες

-Βαλιτσάκια γιατρού και νοσοκόμας

-Αντικείμενα εικαστικά

-Υλικά δραματοποίησης

-Δραστηριότητες νοικοκυριού όπως μαγείρεμα, σιγύρισμα, κηπουρική, περιποίηση ζώου

-Ομαδικά παιχνίδια

-Παιχνίδια στον Η/Υ

-Μουσικά όργανα

-Μικρά εργαστήρια δραστηριοτήτων

-Παιχνίδια για την εκμάθηση αριθμών, γραμμάτων, γραφής

-Ακροστιχίδες

-Παιχνίδια σύνθετων κατασκευών

-Παιχνίδια διαφορών

-Παιχνίδια προβολής εικόνων (π.χ.view master,videoprojectorκλπ)

-Σετ χειροτεχνίας

-Σύνθετα παζλ

10-14 ετων

Η ηλικία της προεφηβείας και της εφηβείας. Η ηλικία δηλαδή που ολοκληρώνεται η Δημοτική εκπαίδευση και αρχίζει η Γυμνασιακή. Σύμφωνα με τονPiaget, η ολοκλήρωση του σταδίου των «συγκεκριμένων λειτουργιών» όπου η ανάπτυξη προχωρά από την προ-λογική σκέψη στην λογική λύση συγκεκριμένων προβλημάτων μέσω της αναστρεψιμότητας, υπάρχει η ανάγκη της επιθυμίας και η πλήρης αυτονομία και σκοπιμότητα στο «στάδιο των τυπικών λειτουργιών» όπου ο προέφηβος και ο έφηβος λύνει λογικά όλων των τύπων τα προβλήματα όπως και πολύπλοκα λεκτικά και υποθετικά προβλήματα, σκέφτεται επιστημονικά και ωριμάζουν οι γνωστικές δομές του. Η ανάπτυξη λοιπόν προχωρά από τη λογική λύση συγκεκριμένων προβλημάτων στη λογική λύση κάθε είδους προβλημάτων. Δραστηριοποιείται σταιδεαλιστικάσυναισθημάτακαι διαμορφώνεταιη προσωπικότητατου.Έτσι λοιπόν, σε αυτή την ηλικία αρχίζει η προσαρμογή στον κόσμο των ενηλίκων.ΚατάErickson, ο προέφηβος ολοκληρώνει το στάδιο της «εργατικότητας» (όπου συγκρίνει τον εαυτό του με τους ομοίους του, μαθαίνει σημαντικές κοινωνικές και ακαδημαϊκές δεξιότητες, αν είναι εργατικός, αποκτά κοινωνικές και ακαδημαϊκές ικανότητες και νιώθει αυτό-επιβεβαίωση και η αποτυχία στην απόκτηση αυτών των σημαντικών ιδιοτήτων οδηγεί σε αισθήματα κατωτερότητας και σημαντικοί κοινωνικοί παράγοντες είναι οι δάσκαλοι και οι όμοιοί του) και οδηγείται στην εφηβεία, στο στάδιο δηλαδή της «ταυτότητας», όπου καταπιάνεται με το ερώτημα «ποιος είμαι» ; Η περίοδος αυτή είναι το σταυροδρόμι μεταξύ παιδικής ηλικίας και ωριμότητας.Ο έφηβος πρέπει να καθιερώσει βασικές κοινωνικές και επαγγελματικές ταυτότητες, ειδάλλως θα παραμείνει μπερδεμένος σχετικά με τους ρόλους που πρέπει να παίξει ως ενήλικας. Ο κοινωνικός παράγοντας κλειδί είναι η παρέα των ομοίων.

Σε αυτές τις ηλικίες, τα παιχνίδια και οι διασκεδαστικές εμπειρίες πρέπει να έχουν ξεκάθαρες δομές και κανόνες και περιλαμβάνουν ανάπτυξη δεξιοτήτων και κοινωνική διαντίδραση μέσα σε ατμόσφαιρα ανταγωνισμού. Οι δράσεις και τα αποτελέσματα, συγκρίνονται με τους συνομήλικους, μέσω των οποίων στο παιδί.Ιδανικά γι’ αυτές τις ηλικίες είναι τα διάφορα χόμπυ και οι επιστημονικές ενασχολήσεις.

Είδη παιχνιδιού γι’αυτή την ηλικία:

-Παιχνίδια στους υπολογιστές

-Ραπτική, πλέξιμο, κέντημα

-Συναρμολογήσεις

-Κατασκευές

-Μικροσκόπια / τηλεσκόπια

-Επιτραπέζια παιχνίδια

-Αθλητικός εξοπλισμός

-Συλλογές

-Σετ περιποίησης εαυτού

Κατηγορία Ψυχολογία
Τετάρτη, 23 Μαρτίου 2016 15:22

Τι προσφέρει το παιχνίδι στα παιδιά

Αφιέρωμα στο παιχνίδι 

 

Μέρος 1ο

 

 Η προσφορά του παιχνιδιού στα παιδιά.

 

Σύμφωνα με τον Πλάτωνα (όπ.αναφ.στο Χουιζίνγκα, 2010): «Πρέπει να ζει κανείς τη ζωή σαν παιχνίδι, παίζοντας ορισμένα παιχνίδια, προσφέροντας θυσίες, τραγουδώντας και χορεύοντας, και τότε θα μπορέσει να εξευμενίσει τους θεούς, να υπερασπίσει τον εαυτό του από τους εχθρούς του και να νικήσει στον αγώνα». Τα παραπάνω λόγια του Πλάτωνα, που αντιστοιχούν σε μία προσπάθειά του να ορίσει το σωστό τρόπο ζωής, αποδεικνύουν τη σημασία του παιχνιδιού για τη ζωή του ανθρώπου, που διαφοροποιημένη εξακολουθεί να ισχύει μέχρι και τη σύγχρονη εποχή.

 

Η συνεισφορά του παιχνιδιού στο παιδί.

 

games1Το παιχνίδι είναι μια δραστηριότητα αυθόρμητα διαλεγμένη από το παιδί, μέσα από την οποία του δίνεται η ευκαιρία για να κάνει τα παρακάτω:

  1. Να δράσει ελεύθερα και αβίαστα
  2. Να δημιουργήσει και να μάθει
  3. Να αναπτύξει τη σκέψη του και πώς ν' αντιμετωπίσει τα προβλήματα αυτά
  4. Να οξύνει την κρίση του
  5. Να ερευνήσει τον υλικό κόσμο
  6. Να αναπτύξει τη γλωσσική του ικανότητα
  7. Να ζήσει σε ένα κόσμο φανταστικό που μπορεί να εξουσιάσει
  8. Να αναπτύξει διαπροσωπικές σχέσεις
  9. Να εκφράσει συναισθήματα και έτσι να μπορεί να κάνει μια σχέση ή να ανακουφίζεται από δυσφορία, στεναχώρια
  10. Να αισθάνεται ευχαρίστηση

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

 

Η σημασία του παιχνιδιού για τη φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού , όπως έχει αναφερθεί και πιο πριν είναι σημαντική και θα αναφερω πιο κάτω τους τρόπους με τους οποίους επιβοηθείται η φυσιολογική κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού.

 

  1. Με την επανάληψη ενός δυσάρεστου περιστατικού στο παιχνίδι μειώνεται η συγκινησιακή του επίδραση και κατά συνέπεια η ένταση, το άγχος και η αγωνία του games2παιδιού
  2. Το παιδί μέσα από το παιχνίδι εκφράζει απωθημένες επιθυμίες, αναπαριστώντας διαμάχες και δυσάρεστα περιστατικά καταφέρνει να τα ξεπεράσει επαναλαμβάνοντας τα στο φανταστικό παιχνίδι
  3. Τα παιδιά έχουν την ανάγκη να παίξουν και να κερδίσουν τον έλεγχο των καταστρεπτικών και επιθετικών τους διαθέσεων, μιας και αυτά τα συναισθήματα συχνά τους προκαλούν φόβο όταν τα συνειδητοποιήσουν

 ...επιπλέον ωφέλη

  1. Μέσα από το παιχνίδι το παιδί μιμείται τους μεγάλους και διευκολύνεται στην προσπάθεια του να ταυτιστεί με αυτούς
  2. Παίζει έντονα σκηνές της πραγματικής ζωής, φωνάζει, γελάει, διατάζει, απαγορεύει
  3. Μέσα από το παιχνίδι του δίνεται η ευκαιρία να σκέφτεται, να αναπολεί σχέσεις και προηγούμενες εμπειρίες
  4. Μπορεί να εκφράσει άμεσα τις επιθυμίες του
  5. Κάνει ανταλλαγή καθημερινών ρόλων της ζωής
  6. Λύνει προβλήματα και πειραματίζεται προσπαθώντας να δώσει λύσεις
  7. Το παιχνίδι προσφέρει στο παιδί και τη δυνατότητα να αισθάνεται επιτυχημένο
  8. Το παιχνίδι μπορεί να λειτουργήσει σαν μια γέφυρα μεταξύ της πραγματικότητας και της φαντασιωσης. Μαθαίνοντας για την πραγματικότητα, δηλαδή για τη σημασία της το παίδι είναι λιγότερο κάτω από την επίδραση του αγνώστου που μπορεί να του προκαλέσει άγχος.
  9. Το μικρό παιδί επεξεργάζεται με το παιχνίδι του πως είναι ο κόσμος των ενηλίκων και πως νομίζει ότι αυτός ο κόσμος λειτουργεί. Υπάρχουν παραδοσιακά παιχνίδια όπως μαμάδες- μπαμπάδες, νοσοκομεία κτλ. Το να δοκιμάσει το παιδί νέους ρόλους το βοηθάει σιγα σιγά να αποκτήσει τη δική του ταυτότητα
  10. Το παιχνίδι είναι ένας τρόπος με τον οποίο εκφράζονται έντονα συναισθήματα πχ ένα μικρό κορίτσι δέρνει την κούκλα της επειδή ήταν άτακτη ενώ η ίδια επιθυμεί πολύ να μην κάνει αταξίες. Ο Βινικοτ έχει τονίσει ότι είναι απαραίτητο να μπορούν τα μικρά παιδιά να εκφράσουν την επιθετικότητα τους σε ένα περιβάλλον που είναι φιλικό χωρίς να υπάρχει ο φόβος ότι θα τιμωρηθούν γι' αυτό
  11. Το παιδί αποκτάει παίζοντας διάφορες ικανότητες όπως κινητικές, αισθητικές, νοητικές , κοινωνικές
  12. Το παιχνίδι είναι ο τρόπος με τον οποίο το μικρό παιδί μαθαίνει πώς να μοιράζεται και να συνεργάζεται με άλλα παιδιά και βάζει τις βάσεις για τη δημιουργία κοινωνικών σχέσεων αργότερα στη ζωή

 

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

 

Επιστήμονες που έχουν ασχοληθει με το ρόλο του παιχνιδιού στη σωματική ανάπτυξη του παιδιού έχουν επανειλημμένα μιλήσει για τη συμβολή του παιχνιδιού στην ανάπτυξη

Διαφορές στο παιχνίδι αγοριών και κοριτσιών

Υπάρχουν διαφορές στο παιχνίδι μεταξύ αγοριών και κοριτσιών. Έρευνες έχουν δείξει ότι

Κορίτσια

-     Είναι φλύαρα

-        Χασκογελάνε

-        Μιλάνε πολύ με διάφορες εκφράσεις και αισθήματα

-        Αναπτύσσουν γρηγορότερα τις λεπτές κινήσεις και παίζουν κατά συνέπεια με μεγαλύτερη ευκολία ήσυχα παιχνίδια. Περίπου στα 4 χρόνια τα κορίτσια αρχίζουν να παίζουν παιχνίδια με έντονη δραστηριοτητα

Αγόρια:

  -  Κινούνται με πιο δραστήριο τρόπο

-        Φωνάζουν περισσότερο

-        Αλληλοχτυπιούνται περισσότερο

-        Μιλάνε λιγότερο για τα συναισθήματα τους

-        Παίζουν περισσότερο παιχνίδια που εξασκούν τους μεγάλους μυς

-        Είναι πιο επιθετικά

-        Το παιχνίδι γύρω στα 4 χρόνια γίνεται πιο ήσυχο

Οι παραπάνω διαφορές οφείλονται στη διαφορετική σωματική κατασκευή και στις επικρατούσες κοινωνικές συνθήκες και κοινωνικά στερεότυπα αναφορικά με τους ρόλους και τις προσδοκίες. Το παιδί παίζει για να κοινωνικοποιηθεί, αλλά οι ρόλοι που τα αγόρια ή τα κορίτσια παίζουν μέσα από το παιχνίδι τους είναι αποτέλεσμα της κοινωνικοποιήσης τους.

 

Κατηγορία Ψυχολογία

Με ποιόν τρόπο το παιχνίδι μπορεί να βοηθήσει το παιδί μου να μιλήσει.

         

Γιατί αρέσει στα παιδιά να παίζουν;

 Παιχνίδια κλασσικά  Τα παιδιά αγαπούν να συμμετέχουν στο κόσμο των μεγάλων αλλά περιορίζονται από τις ικανότητες τους, το μέγεθος τους, τον χρόνο της οικογένειας και από την ανάγκη τους για ασφάλεια. Το παιχνίδι επιτρέπει να εξερευνούν και ελέγχουν τον κόσμο γύρω τους επιλέγοντας τα γεγονότα και τη σειρά τους. Δοκιμάζοντας επίσης τις όποιες δεξιότητες επικοινωνίας κατέχουν αλληλεπιδρώντας με το περιβάλλον τους με ασφάλεια.

 

Οργάνωση του παιχνιδιού από την πλευρά της οικογένειας

 

   Ένα παιδάκι 2 ετών περίπου μπορεί να μην είναι έτοιμο να οργανώσει το ίδιο το παιχνίδι του αλλά ίσωςΠαιχνίδι τηλεφωνάκι με μια μικρή βοήθεια από τη μαμά ή τον μπαμπά. Για παράδειγμα, ο γονιός θα μπορούσε να στήσει τη σκηνή του παιχνιδιού, να βγάλει, να ξεχωρίσει τα παιχνίδια, που αρέσουν στο παιδί και να ξεκινήσει να παίζει δείχνοντας τι θα μπορούσε το παιδί να κάνει.

   Μπορούμε να του δείξουμε πως να πιεί από ένα ποτηράκι που δεν έχει νερό και να δώσει και σε εμάς. Του δείχνουμε πως να βάλει ένα κουκλάκι, αρκουδάκι να κοιμηθεί στο χαλί ή μέσα σε ένα κουτί που το κάνουμε «κρεβάτι» ή πως να «πλύνει» το αυτοκινητάκι του με μια πετσέτα και ένα κουβαδάκι που είναι άδειο. Σιγά-σιγά θα αντιγράφει ότι του δείχνουμε αλλά και θα εμπλουτίζει το παιχνίδι βάζοντας τα δικά του στοιχεία.

   Εάν το παιδί είναι μικρό, ίσως το παιχνίδι του να μην έχει μεγάλη διάρκεια ή να είναι απλό χωρίς Μεταλλικά Ρομποτάκιαπολλές-πολλές λεπτομέρειες. Αυτό είναι κάτι που αλλάζει καθώς αναπτύσσεται και έχει περισσότερες εμπειρίες από την καθημερινότητα του. Είναι σημαντικό για τους γονείς να παρατηρούν το παιδί, να σχολιάζουν αυτά που κάνει το παιδί με απλά λόγια, επαναλαμβάνοντας κάποιες λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιεί το ίδιο το παιδί. Είναι επίσης βοηθητικό ο κατάλληλος τόνος στη φωνή που να δηλώνει χαρά, ενθουσιασμό, όπως και οι χειρονομίες που να δηλώνουν το μήνυμα που θέλει ο γονέας να περάσει. Προσπαθούμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεχτικοί στο να ακούμε το παιδί, να μην διορθώνουμε αυτά που προσπαθεί να πει αλλά να χρησιμοποιούμε εμείς τις κατάλληλες λέξεις ενεργώντας ουσιαστικά ως «καθρέφτης» επικοινωνίας και κάτι παραπάνω. Για παράδειγμα, δείχνει τη μπάλα και λέει «Μπλα». «Να η μπάλα» ή «θέλεις τη μπάλα;» και προχωρώντας λίγο περισσότερο του δίνουμε τη μπάλα. Δίνουμε χρόνο στο παιδί, περιμένουμε τη σειρά μας στο παιχνίδι και βρισκόμαστε στο ίδιο φυσικό επίπεδο με το παιδί.

Τα αποτελέσματα του παιχνιδιού

 

   Τα αποτελέσματα από την ανάπτυξη του παιχνιδιού στην επικοινωνία και στη φαντασία είναι πολύ Ξύλινο Τραινάκισημαντικά γιατί μέσω του παιχνιδιού σε ασφαλές περιβάλλον αναπτύσσεται καταρχήν η κατανόηση του λόγου, χρήσιμο εργαλείο για το παιχνίδι. Αναπτύσσεται επίσης η εκφραστική, λεκτική, μη λεκτική επικοινωνία, χρήσιμη για την ανταλλαγή πληροφοριών αλλά και εμπειριών ή συναισθημάτων. Με τη καλλιέργεια της επικοινωνίας μέσω του παιχνιδιού, τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στη ζωή της οικογένειας όχι μόνο ως απλοί παρατηρητές αλλά σχολιάζοντας, επιλέγοντας και διαμορφώνοντας μέρος της οικογενειακής ζωής. Έχοντας σιγά-σιγά όλο και περισσότερες δυνατότητες ενσωματώνονται με μεγαλύτερη άνεση στο πλαίσιο ενός προσχολικού περιβάλλοντας, ενός παιδικού σταθμού.

Συγγραφή και επιμέλεια άρθρου,

Παυλίνα Αλευρομαγείρου,

Λογοπεδικός, Λογοθεραπεύτρια

Κατηγορία Λογοθεραπεία
Παρασκευή, 23 Αυγούστου 2013 00:00

Η Εξάλειψη του Παιχνιδιού

Πόσοι από εμάς πιστεύουν πλέον στην αξία του παιχνιδιού, είτε αυτό απευθύνεται σε μικρά είτε σε μεγαλύτερα παιδιά; Σκοπός σήμερα ενός γονέα είναι το παιδί του να αποκτήσει όσο πιο πολλές δεξιότητες και γνώσεις διότι μέσω αυτών θα μπορέσει να ανταπεξέλθει στις ανάγκες της κοινωνίας. Ενθαρρύνουμε το παιδί μας να ασχοληθεί με ένα παιχνίδι που του αρέσει, και από την άλλη πλευρά ακόμα και όταν τα παιδιά μας παίζουν επι ώρες στο δωμάτιό τους, το παιχνίδι με το οποίο ασχολούνται είναι κατάλληλο, έχει παιδαγωγική αξία και προάγει τη συναισθηματική του καλλιέργεια;

Κατηγορία Ψυχολογία

Φωτογραφίες του χώρου μας

 Αίθουσα Υποδοχής  Αίθουσα Μαθημάτων και Ειδικής Αγωγής  Αίθουσα Λογοθεραπείας και Ομάδων Παιδιών  Αίθουσα Εργοθεραπείας  Αίθουσα Ψυχοθεραπείας Ενηλίκων και Εφήβων  Αίθουσα Υποδοχής
           
 Αίθουσα Ειδικής Αγωγής  Αίθουσα Ομάδων Ψυχοθεραπείας Ενηλίκων  Αίθουσα Λογοθεραπείας  Αίθουσα Υποδοχής  Αίθουσα Εργοθεραπείας  Αίθουσα Μαθημάτων Εφήβων