Παρασκευή, 23 Αυγούστου 2013 00:00

Η Εξάλειψη του Παιχνιδιού

Γράφτηκε από τον
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Πόσοι από εμάς πιστεύουν πλέον στην αξία του παιχνιδιού, είτε αυτό απευθύνεται σε μικρά είτε σε μεγαλύτερα παιδιά; Σκοπός σήμερα ενός γονέα είναι το παιδί του να αποκτήσει όσο πιο πολλές δεξιότητες και γνώσεις διότι μέσω αυτών θα μπορέσει να ανταπεξέλθει στις ανάγκες της κοινωνίας. Ενθαρρύνουμε το παιδί μας να ασχοληθεί με ένα παιχνίδι που του αρέσει, και από την άλλη πλευρά ακόμα και όταν τα παιδιά μας παίζουν επι ώρες στο δωμάτιό τους, το παιχνίδι με το οποίο ασχολούνται είναι κατάλληλο, έχει παιδαγωγική αξία και προάγει τη συναισθηματική του καλλιέργεια;

 

Τα στοιχεια που προκύπτουν σχετικά με την αξία του παιχνιδιού είναι τόσο σημαντικά, που πραγματικά μου προκαλεί ανησυχία που δεν τα λαμβάνουμε σοβαρά υπ'όψιν μας.

Νέα έρευνα έδειξε πως σε πολλά εκπαιδευτικά κέντρα ξοδέυουνται δύο με τρείς ώρες καθημερινά διδάσκschoolgamesοντας και εξετάζοντας τα παιδιά στην ανάγνωση και τα μαθηματικά και χρησιμοποιούν περίπου ένα μισάωρο για παιχνίδι. Επίσης σε κάποια δεν υπάρχει για κάποιες ημέρες, καθόλου παιχνίδι. Οι μέθοδοι αυτοί που ακολουθούνται δεν βασίζονται συνήθως σε κάποια έρευνα, και επομένως δεν αποσκοπούν παρά μόνο σε βραχυπρόθεσμα οφέλη για τα παιδιά.

αξία παιχνιδιούΜία άλλη έρευνα στο εξωτερικό έδειξε πως στην ηλικία των 23 ετών, άτομα που παρακολούθησαν σχολεία στα οποία το παιχνίδι ήταν από τις βασικές τους ασχολιες, στο μέλλον είχαν κατά οκτώ φορές λιγότερη την ανάγκη να χρειαστούν θεραπεία σχετικά με ψυχολογικές διαταραχές σε σύγκριση με παιδιά που πήγαν σε σχολείο στο οποίο η μάθηση ήταν βασισμένη στις κλασσικές μεθόδους διδασκαλίας. Επίσης τα παιδιά που έπαιζαν παραπάνων κατά την παιδική τους ηλικία είχαν στο μέλλον τρείς φορές λιγότερες πιθανότητες να διαπράξουν κάποιου είδους κακούργημα.

Παρόλαυτά, όπως προαναφέρθηκε, ένα μέσο εκπαιδευτήριο αφιερώνει περίπου μισή ώρα καθαρού παιχνιδιού, το οποίο μπορεί να έχει να κάνει με τη μάθηση μέσω παιχνιδιού, με τη γυμναστική ή και την ανάπτυξη της φαντασίας, κατά τη διάρκεια της ημέρας. Βασικός σκοπός των πιο πολλών από εμάς είναι τα παιδιά μας να κατορθώσουν να πετύχουν όσο δυνατό μεγαλύτερη βαθμολογία στα διαγωνίσματα. Δεν έχω καμία διάθεση να βαλθώ εναντίον μιας τέτοιας επιδίωξης. Κανένας δεν επιθυμεί το παιδί του να είναι στο σχολείο κάτω του μέσου όρου απόδοσης της τάξης, χωρίς να δίνουμε και πολύ σημασία τόσο στην ιδιαιτερότητα του κάθε παιδιού ως μοναδική προσωπικότητα, αλλά και στο γεγονός του ότι και μόνο η ίδια η έννοια του μέσου όρου έχει σχετική αξία και είναι κάτι τεχνητό.

Οι παιδαγωγοί από την άλλη πλευρά πολλές φορές είναι αναγκασμένοι να ακολουθούν ένα πολύ αυστηρό πρόγραμμα από το οποίο δεν έχουν την πολυτέλεια να αποκλίνουν ακόμα και στο ελάχιστο. Οι απαιτήσεις έτσι αυξάνουν πάρα πολύ και έτσι αρνούνται να ασχοληθούν με το παιχνίδι που άλλωστε αποτελεί και ανακουφιστικό παράγοντα για το άγχος των παιδιών.

Σαν γονείς σίγουρα μας ανήκει ένα πολύ μεγάλο ποσοστό ευθύνης. Παρότι όλοι μας αναγνωρίζουμε την πολύ μεγάλη αξία του παιχνιδιού, και ενώ όλοι μας θέλουμε το παιδι μας να παίζει όσο πιο πολύ γίνεται, είναι αντιφατικό με το γεγονός ότι ότι σπάνια θα βρούμε γονείς που να μην ενδιαφέρονται ώστε τα παιδιά τους να αναπτύξουν προαναγνωστικές ή άλλες παραδοσιακές ακαδημαικές δεξιότητες. Αγχωνόμαστε για την πρόοδο του παιδιού μας στο σχολείο, και θα απογοητευόμασταν πάρα πολύ αν ο δάσκαλος ή η δασκάλα του παιδιού μας, μας έλεγε πως δεν υπάρχει και πολύ μεγάλη διαφορά εάν το παιδί μας ανέπτυσε κάποιες μαθησιακές δεξιότητες στην ηλικία των πέντε, των έξι ετών ή και λίγο αργότερα!

Και έτσι ενώ όλοι θέλουμε παραπάνω παιχνίδι, παράλληλα θέλουμε και την επιβεβαίωση ότι το παιδί μας κατανοεί καλά τους αριθμούς, ότι καταλαβαίνει κάποιες αρχικές επιστημονικές έννοιες ή την ικανότητά του να διαβάζει κείμενα. Τελικά όμως μήπως είναι υψίστης σημασίας να δώσουμε τη θέση και την αξία που ταιριάζει στην καθημερινή σχολική ζωή του παιδιού σας σε κάτι του οποίου τα αποτελέσματα δεν είναι άμεσα μετρήσιμα, τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμη χρονική κλίμακα: στο παιχνίδι;

Είναι σημαντικό να έχουμε υπόψιν μας πως το παιχνίδι είναι σημαντικό κομμάτι για την ανάπτυξη του παιδιού μας. Βοηθά το παιδί να χρησιμοποιήσει τη δημιουργικότητά του, αναπτύσσοντας παράλληλα τη φαντασία του, την εφυία του και να γνωρίσει τα συναισθήματά του. Ένα παιδί μέσω του παιχνιδιού μπορεί να αλληλεπιδράσει με τον καλύτερο τρόπο με το εξωτερικό του περιβάλλον. Το παιχνίδι επιτρέπει στα παιδιά να αντιμετωπίσουν τους φόβους τους και να μπούν σε ρόλους που θα τους αντιμετωπίσουν στην ενήλικη ζωή τους. Επίσης μπορούν να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους και να διασυνδέσουν αντικείμενα με ενέργειες, να δημιουργήσουν σενάρια και ιστορίες, και να μπορούν να διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ αφηγηματικής και λογικής σκέψης. Επίσης πολλοί γιατροί και θεραπευτές διακρίνουν την ύπαρξη μιας πολύ στενής διασύνδεσης μεταξύ της καλής υγείας ενός παιδιού και της μη ύπαρξης παχυσαρκίας σε παιδιά που αφιερώνουν επαρκή χρόνο στο παιχνίδι.

παιχνίδι

Το παιχνίδι έχει πολλές και διαφορετικές όψεις. Το να παίζεις μπάλα με τους φίλους σου είναι πολύ διαφορετικό με το να χτίζεις ένα σπίτι με τουβλάκια ή να παίζεις κάποιο θεατρικό ρόλο με τους φίλους σου. Καλό είναι ένα παιδί να μπορεί να έχει επαφή με όλους τους διαφορετικούς τρόπους παιχνιδιού γιατί καθένας από αυτούς αναπτύσει και μια διαφοτετική δεξιότητα στο παιδί μας. Συνοπτικά οι πιο χαρακτηριστικές κατηγορίες παιχνιδιού είναι οι παρακάτω:

 

  • Παιχνίδια με έντονη κίνηση: Τα παιδιά αρέσκονται να σκαρφαλώνουν, να τρέχουν, να πηδούν και να πραγματοποιούν όποια κίνηση είναι δυνατή. Τα παιχνίδια αυτά καλλιεργούν την κατεύθυνση, την ισσοροπία και την αίσθηση του σώματος.
  • Παιχνίδια Δεξιότητας: Έτσι ονομάζουμε το παιχνίδι με μικρά αντικείμενα, με πάζλ τα οποία καλλιεργούν την επιδεξιότητα.
  • Παιχνίδια κυριαρχίας σε κάποιο ρόλο: Τα παιδιά αρέσκονται συχνά να εξασκούνται σε κάποιο ρόλο προκειμένου να γίνουν καλοί σε αυτόν. Έτσι τους αρέσει για παράδειγμα να φτιάχνουν δώρα και να τα τυλίγουν, να μαγειρεύουν ή να είναι αστυνόμοι ή γιατροί.
  • Παιχνίδια κατασκευών: Αυτά περιλαμβάνουν χτίσιμο σπιτιών, συναρμολόγηση καραβιών και άλλων αντικειμένων που χρειάζεται συνεργασία φαντασίας και επιδεξιότητας.
  • Παιχνίδια ελεύθερης έκφρασης: Στην περίπτωση αυτή το παιδί ξεκινά πολύ αυθόρμητα με την έκφραση : Ας προσποιηθούμε πως ... και στη συνέχεια μπορεί να παίξει ένα ρόλο στον οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει πολλές από τις κατηγορίες παιχνιδιού.
  • Συμβολικά παιχνίδια : Εδώ το παιδί παίρνει ένα αντικείμενο και μέσω της φαντασίας του το μετατρέπει σε παιχνίδι.
  • Γλωσσικά παιχνίδια: Αναπτύσονται γλωσσικές ικανότητες, γίνεται παιχνίδι με λέξεις, ρυθμούς και τραγούδια. Μπορεί να περιλαμβάνει ιστορίες.
  • Παιχνίδια με την τέχνη: Τα παιδιά αναπτύσουν όλες τις κατηγορίες τεχνών μέσω του παιχνιδιού τους και χρησιμοποιούν οποιοδήποτε υλικό για να ζωγραφίσουν, να δημιουργήσουν στίχους ή τραγούδια, να παίξουν με κούκλες. Μέσω αυτής της κατηγορίας ανακαλύπτουν τις τέχνες και εκφράζουν τις ιδέες τους και τα συναισθήματά τους.
  • Παιχνίδια που οξύνουν τις αισθήσεις: Τα πιο πολλά παιδιά χαίρονται ιδιαίτερα όταν παίζουν με τη λάσπη, την άμμο, το νερό και άλλα υλικά, ή με ήχους ή ακόμα και με μυρωδιές. Ένας υπέροχος τρόπος να μάθει το παιδί τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του.
  • Παιχνίδια λήψης αποφάσεων: Το παιδί καλείται να επεκτείνει τις ικανότητές του και να δεί πως λειτουργεί σε ανταγωνιστικά περιβάλλοντα. Εδώ μαθαίνει το παιδί ποιες είναι οι ικανότητές του, χωρίς όμως να τραυματιστεί. Για το λόγο αυτό και οι πιο πολλοί χώροι για παιδικό παιχνίδι κατασκευάζονται με ειδικά υλικά ώστε να επιτρέπουν στο παιδί να παίξει ελέυθερα.
  • Παιχνίδια ρόλων: Τα παιδιά αρέσκονται ιδιαίτερα αν απολαμβάνουν τους δικούς τους νόμους και να δημιουργούν κοινωνίες οι οποίες να λειτουργούν υπο συνθήκες που έχουν θεσπίσει και αποδεχτεί.
  • Παιχνίδια σώμα με σώμα: Αυτή η πολύ πρωταρχική μορφή παιχνιδιού συναντάται πολύ συχνά στις κοινωνίες των ζώων που ξέρουν πως μπορούν να παίζουν μεταξύ τους χωρίς ταυτόχρονα να τραυματίζονται. Το ίδιο μπορούν να μάθουν να κάνουν και τα παιδιά εάν το παιχνίδι τους γίνεται πολύ επιθετικό.

οφέλη παιχνιδιούΑς προβληματιστούμε βλέποντας τα τόσο σημαντικά οφέλη του παιχνιδιού για τα παιδιά μας. Το ερώτημα που ανακύπτει για εμάς τους γονείς είναι στο τι θα θυσιάζαμε προκειμένου να δίναμε στα παιδιά τους τη δυνατότητα να παίξουν όσο γίνεται περισσότερο και σε τελική ανάλυση να τους επιτρέψουμε να απολαύσουν την παιδική τους ηλικία γνωρίζοντας όσο καλύτερα γίνεται τον εαυτό τους;

Διαβάστηκε 1171 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 11 Οκτωβρίου 2014 09:42
Μαθιουδάκης Γιώργος

Καθηγητής Μαθησιακών Δυσκολιών Θετικών Επιστημών

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Παιδί και Όρια »

Φωτογραφίες του χώρου μας

 Αίθουσα Υποδοχής  Αίθουσα Μαθημάτων και Ειδικής Αγωγής  Αίθουσα Λογοθεραπείας και Ομάδων Παιδιών  Αίθουσα Εργοθεραπείας  Αίθουσα Ψυχοθεραπείας Ενηλίκων και Εφήβων  Αίθουσα Υποδοχής
           
 Αίθουσα Ειδικής Αγωγής  Αίθουσα Ομάδων Ψυχοθεραπείας Ενηλίκων  Αίθουσα Λογοθεραπείας  Αίθουσα Υποδοχής  Αίθουσα Εργοθεραπείας  Αίθουσα Μαθημάτων Εφήβων