Θεραπεία με τη Βοήθεια Ζώων (Pet therapy)

Σημαντική ανάπτυξη γνωρίζει η θεραπεία με τη βοήθεια ζώων στην Ελλάδα

Pet Therapy

Μία εναλλακτική, συμπληρωματική μέθοδος θεραπείας, η «pet therapy» ή αλλιώς θεραπεία μέσω ζώων, κερδίζει έδαφος στην Ελλάδα, αν και δεν έχει ακόμη ενταχθεί σε κάποιο επίσημο θεραπευτικό πρόγραμμα του υπουργείου Υγείας, όπως συμβαίνει σε χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής[1]. Σκυλιά, γάτες, ωδικά πουλιά, κουνελάκια, ψάρια, χελώνες, ινδικά χοιρίδια, άλλο και κάθε ζώο φιλικό προς τον άνθρωπο έχει τη δύναμη να βοηθήσει…

Σκυλιά, γάτες, ωδικά πουλιά, κουνελάκια, ψάρια, χελώνες, ινδικά χοιρίδια, άλογα και γενικά κάθε είδους ζώο που είναι φιλικό προς τον άνθρωπο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για «pet therapy». Τελευταία, μάλιστα, στο εξωτερικό άρχισαν να χρησιμοποιούνται δελφίνια, αλλά και αγροτικά ζώα, όπως μικρά pet γουρουνάκια.

Αυτή η μορφή θεραπείας, σύμφωνα με επιστημονικές ανακοινώσεις που έγιναν στο εξωτερικό, ενδείκνυται για κάθε ηλικίας άτομα με νοητικά προβλήματα (αυτισμό, σύνδρομο Down), για άτομα με συναισθηματικά προβλήματα, πάσχοντες από Αλτσχάιμερ ή άνοια, ανθρώπους με ψυχολογικά ή ψυχιατρικά προβλήματα, για ασθενείς που πάσχουν από AIDS και κατάθλιψη.

Μάλιστα, υπάρχει μελέτη σε ασθενείς με καρδιολογικά προβλήματα, στην οποία καταγράφεται αισθητή βελτίωση της κατάστασής τους.

Ένα κουνελάκι βοηθά καρκινοπαθή παιδιά: Το πρώτο ζωάκι που κατάφερε να «μπει» σε ελληνικό νοσοκομείο ως «θεραπευτής» είναι ένα εκπαιδευμένο κουνελάκι, ο Χνούδος. Το ζωάκι αυτό «μπήκε» πριν από τρία χρόνια στο ογκολογικό τμήμα παίδων του νοσοκομείου «Αγλαΐα Κυριακού»,  στο πλαίσιο επιστημονικής έρευνας της κτηνίατρου, Κατερίνας Λουκάκη, η οποία εκπονεί διδακτορική διατριβή, με θέμα τη θεραπεία με την υποστήριξη ζώων. «Τα καρκινοπαθή παιδιά δεν επιτρέπεται να αγγίζουν το Χνούδο, μπορούν όμως να τον βλέπουν, να του μιλούν, να τού λένε τραγουδάκια, να το ζωγραφίζουν κι έτσι να βελτιώνεται η ψυχολογία τους. Υπάρχει ενδιαφέρον για το πρόγραμμα αυτό και μακάρι να μπορούσε να συνεχιστεί μετά την ολοκλήρωση της διατριβής μου. Για να γίνει, όμως, αυτό θα πρέπει να βρεθούν κονδύλια και να ενταχθεί σε κάποιο πρόγραμμα του υπουργείου Υγείας» αναφέρει η κ. Λουκάκη.

Ο Χνούδος δεν πηγαίνει μόνο στο νοσοκομείο, αλλά «φοιτά» και στον παιδικό σταθμό του Δήμου Ηλιούπολης όπου, όπως αναφέρει η κ. Λουκάκη, «παίζει» με τα παιδιά κι έτσι τα βοηθά να προσαρμοστούν στο σχολείο.

Σκυλιά «θεραπευτές»: Σκυλιά χρησιμοποιεί ως θεραπευτές επαφής σε παιδιά και ενήλικες που έχουν νοητικά προβλήματα, σε συνδυασμό με κινητικά προβλήματα, η SAPT Hellas, μία αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που λειτουργεί από τα 2005 στην Αθήνα και χρηματοδοτείται από το ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Η SAPT Hellas διαθέτει 10 σκύλους, πρώην αδέσποτους, που υιοθετήθηκαν και εκπαιδεύτηκαν από ισάριθμους κηδεμόνες, καθώς και από δύο άτομα γενικής

υποστήριξης.

«Επισκεπτόμαστε εθελοντικά και απολύτως δωρεάν ειδικά σχολεία, ιδρύματα, συλλόγους, στέγες και ξενώνες φιλοξενίας και βέβαια, το προφορικό μέρος της παρουσίασης μας προσαρμόζεται στις ιδιαίτερες ανάγκες των μαθητών ή τροφίμων. Οι επισκέψεις γίνονται με 4-6 σκυλιά.

Κατά τις επισκέψεις μας διαπιστώνουμε ότι είναι πολλά αυτά που μπορούμε να προσφέρουμε: Η μοναδική εμπειρία του κοινωνικού ‘ξεκλειδώματος’ των ανθρώπων την ώρα που χαϊδεύουν, βουρτσίζουν, ή πηγαίνουν βόλτα έναν σκύλο είναι για εμάς έναυσμα συνέχισης και εντατικοποίησης της προσπάθειάς μας. Παραδείγματος χάριν, ένα αυτιστικό παιδί, που δεν ξέρει να χτενίσει τα μαλλιά του, χτενίζοντας ένα σκύλο μπορεί στη συνέχεια να μάθει να χτενίζεται.

Τα αυτιστικά άτομα έχουν πολύ υψηλή νοημοσύνη, αλλά ζουν στο δικό τους κόσμο. Το ζώο γίνεται το κανάλι που τους κάνει να βγουν από τον κόσμο αυτό και να επικοινωνήσουν με τον έξω κόσμο» επισημαίνει η υπεύθυνη προγραμμάτων της SAPT Hellas, Χριστίνα Οικονόμου.

Παράλληλα, αναφέρει ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τα προγράμματα της SAPT Hellas. «Το 2005, οι επισκέψεις μας στα ειδικά σχολεία και ιδρύματα ήταν ελάχιστες, τώρα έχουμε κλείσει επισκέψεις μέχρι τον Ιούνιο του 2011» λέει η κ. Οικονόμου.

Η ιπποθεραπεία στην Ελλάδα: Η ιπποθεραπεία, είναι η πρώτη μορφή θεραπείας με ζώα, που άρχισε να εφαρμόζεται άτυπα στην Ελλάδα από το 1983, δηλαδή από τότε που ξεκίνησε η λειτουργία του Συνδέσμου Θεραπευτικής Ιππασίας, που το 2004 ανέπτυξε το Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας στο Γουδί, με τη βοήθεια του υπουργείου Άμυνας και του Δήμου Αθηναίων.

«Στα 27 χρόνια εφαρμογής της θεραπευτικής ιππασίας, παρακολούθησαν τα θεραπευτικά προγράμματα περισσότερα από 1.000 άτομα. Τα τελευταία 4-5 χρόνια έρχονται 100 άτομα ετησίως» αναφέρει η πρόεδρος του Συνδέσμου Θεραπευτικής Ιππασίας Ελλάδας, Δήμητρα Καρουζάκη.

Η θεραπευτική ιππασία ενδείκνυται για κάθε ηλικίας άτομα με κινητικά νοητικά και συναισθηματικά προβλήματα, όπως για παράδειγμα εγκεφαλικά, ημιπληγίες, εγκεφαλική παράλυση, αυτισμό, ψυχολογικά και ψυχιατρικά νοσήματα, σύνδρομο DOWN, δυσλεξία κλπ. Ενδείκνυται ακόμη και για άτομα 3ης ηλικίας. Συμβάλλει στην πρόοδο, την αποκατάσταση, την κοινωνικοποίηση του ασθενούς.

«Όταν το άλογο περπατά, μιμείται τον ανθρώπινο βηματισμό, μεταφέροντας στον κορμό του ιππέα του την ίδια ακριβώς κίνηση, που μεταδίδουν τα πόδια στους ανθρώπους, με φυσιολογική κίνηση. Έτσι, αναπτύσσονται σημαντικά οι μύες του κορμού των ατόμων με δυσκολίες στη κίνηση, ενώ παράλληλα το ευθύ κάθισμα διευκολύνει την αναπνοή του» εξηγεί η κ. Καρουζάκη.

Η ίδια αναφέρει χαρακτηριστικά την περίπτωση νεαρού φοιτητή με εγκεφαλική παράλυση, ο οποίος ξεκίνησε τη θεραπευτική ιππασία πριν από 12 χρόνια και ο οποίος, σήμερα, μπορεί να τρέχει με το άλογο και να πηγαίνει μόνος του, χρησιμοποιώντας πατερίτσες, για να κάνει τις συνεδρίες ιπποθεραπείας.

«Το Κέντρο διαθέτει 9 άλογα, ενώ οι ασθενείς κάνουν μία συνεδρία, διάρκειας 30 λεπτών, μία φορά την εβδομάδα. Υπάρχει ρεύμα στη θεραπεία με ζώα. Έρχονται άτομα από το εξωτερικό, που έχουν εκπαιδευτεί σε θεραπείες με δελφίνια, άλογα κλπ. Η θεραπεία με ζώα κερδίζει έδαφος, καθώς υπάρχουν αρκετοί εκπαιδευμένοι ιδιώτες θεραπευτές που τη χρησιμοποιούν. Επιθυμία μας είναι να ενταχθεί η θεραπεία με άλογα σε κάποιο πρόγραμμα του υπουργείου Υγείας. Για να πείσουμε τις αρχές για την αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής ιππασίας, διοργανώνουμε το 2012 στην Ελλάδα το Παγκόσμιο Συνέδριο Θεραπευτικής Ιππασίας» προσθέτει η κ. Καρουζάκη.

Στη Βόρεια Ελλάδα λειτουργεί ένα Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας στο Νέο Σκοπό Σερρών από το 2007. «Το κέντρο αυτό διαθέτει επτά άλογα και ενώ το 2007 εξυπηρετούσε μόνο 4 άτομα, με νοητικά ή κινητικά προβλήματα, σήμερα έχει φτάσει να εξυπηρετεί 14-17 άτομα την εβδομαδιαίως από όλη το Βόρεια Ελλάδα» λέει η υπεύθυνη του κέντρου, Μαρία Λίγκα.

Το Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας των Σερρών διαθέτει κλειστό στίβο προκειμένου να γίνονται οι θεραπείες, ακόμη και όταν οι καιρικές συνθήκες δεν είναι καλές και, όπως ανέφερε η κ. Λίγκα, χρειάζεται η συνδρομή χορηγών για να καλυφτούν τα έξοδα της λειτουργίας του.

Λιγότερα προβλήματα υγείας σε ηλικιωμένους ιδιοκτήτες ζώων

«Λιγότερο στρες και λιγότερα προβλήματα υγείας αντιμετωπίζουν τα άτομα τρίτης ηλικίας που έχουν ζώα. Τα αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει την ευεργετική επίδραση που έχει η φροντίδα των ζώων στους ηλικιωμένους» αναφέρει, επικαλούμενη αποτελέσματα ερευνών, η κοινωνική λειτουργός Ξανθή Θεοδωρακοπούλου, η οποία έχει εκπονήσει διατριβή με θέμα το «pet therapy».

Στο χώρο μας υπάρχει δυνατότητα της θεραπείας μέσω της βοήθειας σκύλου καθώς η κύρια Παρίου Αγγελική, Ιατρική Ψυχολόγος, έχει εξειδικευτεί για το σκοπό αυτό. Εφόσον επιθυμείτε μπορείτε να καλέσετε στα τηλέφωνα του κέντρου μας για μία συνάντηση απο κοντά μαζί της.

Επιμέλεια Άρθρου, Αγγελική Παρίου

Ιατρική Ψυχολόγος, Ομαδική Αναλύτρια

[1] Πηγή: Εφημερίδα “Το Βήμα”.